อตีตปัจจเวกขณปาฐะ
Reflection After Use
จีวรใดอันเรานุ่งห่มแล้ว ไม่ทันพิจารณาในวันนี้ จีวรนั้นเรานุ่งห่มแล้ว เพียงเพื่อบำบัดความหนาว เพื่อบำบัดความร้อน เพื่อบำบัดสัมผัสอันเกิดจากเหลือบ ยุง ลม แดด และสัตว์เลื้อยคลานทั้งหลาย เพียงเพื่อปกปิดอวัยวะอันให้เกิดความละอาย.
บิณฑบาตใดอันเราบริโภคแล้ว ไม่ทันพิจารณาในวันนี้ บิณฑบาตนั้นเราบริโภคแล้ว ไม่ใช่เป็นไปเพื่อความเพลิดเพลินสนุกสนาน ไม่ใช่เป็นไปเพื่อความเมามันเกิดกำลังพลังทางกาย ไม่ใช่เป็นไปเพื่อประดับ ไม่ใช่เป็นไปเพื่อตกแต่ง แต่ให้เป็นไปเพียงเพื่อความตั้งอยู่ได้แห่งกายนี้ เพื่อความเป็นไปได้แห่ง อัตตภาพ เพื่อความสิ้นไปแห่งความลำบากทางกาย เพื่ออนุเคราะห์แก่การประพฤติพรหมจรรย์ ด้วยการทำอย่างนี้ เราย่อมระงับเสียได้ ซึ่งทุกขเวทนาเก่า คือความหิว และไม่ทำทุกขเวทนาใหม่ให้เกิดขึ้น อนึ่ง ความเป็นไปโดยสะดวกแห่งอัตตภาพนี้ด้วย ความเป็นผู้หาโทษมิได้ด้วย และความเป็นอยู่โดยผาสุกด้วย จักมีแก่เรา.
เสนาสนะใดอันเราใช้สอยแล้ว ไม่ทันพิจารณาในวันนี้ เสนาสนะนั้นเราใช้สอยแล้ว เพียงเพื่อบำบัดความหนาว เพื่อบำบัดความร้อน เพื่อบำบัดสัมผัสอันเกิดจากเหลือบ ยุง ลม แดด และสัตว์เลื้อยคลานทั้งหลาย เพียงเพื่อบรรเทาอันตรายอันจะพึงมีจากดินฟ้าอากาศ และเพื่อความเป็นผู้ยินดีอยู่ได้ในที่หลีกเร้นสำหรับภาวนา.
คิลานเภสัชบริขารใดอันเราบริโภคแล้ว ไม่ทันพิจารณาในวันนี้ คิลานเภสัชบริขารนั้นเราบริโภคแล้ว เพียงเพื่อบำบัดทุกขเวทนาอันบังเกิดขึ้นแล้ว มีอาพาธต่าง ๆ เป็นมูล เพื่อความเป็นผู้ที่ไม่มีโรคเบียดเบียนเป็นอย่างยิ่ง ดังนี้.
จากหนังสือสาธยายธรรม นำสู่วิมุตฺติ หน้า ๑๔๙ รวบรวมและเรียบเรียงโดยทีมงานธรรมสมทบ